De toekomst is aan de ruimte, de ruimte aan de jongeren

Door: Saar Brackx, Gladys De Mol, Mieke Wylin en Wim Willaerts

Het bevolkingsaantal stijgt met rasse schreden. Maar hoe snel precies? Volgens Meadows et al. bestond onze bevolking in 1650 uit 0,5 miljard mensen. Tegen 1900 was dit aantal tot 1,6 miljard gegroeid, een snellere toename zorgde in 1965 voor een totaal van 3,3 miljard. Er was niet alleen sprake van een snelle bevolkingsgroei, ook de verdubbelingstijd nam af. Een afnemend sterftecijfer dat hoger was dan het geboortecijfer, zorgde mee voor deze toename. Tegen 2000 telde onze bevolking 6 miljard mensen. Men denkt dat de wereldbevolking in de toekomst nog zal groeien.

Volgens een studie van de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (Vito) in 2014 verdwijnt in Vlaanderen elke dag 6 hectare aan open ruimte. ‘Iedereen wil een nieuwe woning met ruime tuin’. We zullen dus de baksteen in onze maag drastisch moeten verkleinen.

Bovendien is het zo dat de Vlaamse regering vanaf 2040 dreigt met een complete betonstop. Omwille van dit feit en gedreven door de opvang van vluchtelingen, ecologische en financiële motieven, zal men in de toekomst steeds kleiner en korter op elkaars ‘lip’ wonen. Dit is het nieuwe toekomstbeeld voor onze en de toekomstige generatie jongeren.

Samen sterk(er)

In het boek ‘Ik was 10 in 2015’ van Pedro de Bruyckere en Bert Smits vinden we volgend gegeven: “Of het nu een noodzaak of een keuze is, mensen zullen de komende decennia over minder privéruimte beschikken. Dat betekent dat een groter deel van de leefruimte gedeeld wordt met anderen. De grote uitdaging ligt dan ook in het feit dat bewoners in staat zijn om met elkaar afspraken te maken over de inrichting en het onderhoud van de gemeenschappelijke delen. We zullen onze kinderen hoe dan ook op ‘ collectievere’ vormen van samenleven en –wonen moeten voorbereiden. Het helpt om daar zelf al mee te experimenteren.”

Overal ter wereld wordt nagedacht over hoe de stad leefbaarder en aangenamer kan worden in de nabije toekomst. Hoe men vervuiling kan tegengaan, meer ruimte kan creëren voor niet gemotoriseerd woon-werkverkeer, voor recreatie en gemeenschapsbeleving. Huidige en toekomstige initiatieven worden getoond in onderstaande reportage
‘the future of cities’: https://www.een.be/wonen-tv/hoe-wonen-we-in-de-toekomst

Tijdens de industriële revolutie ontwierp de bekende Modernistische architect Le Corbusier al meerdere woonprojecten (zoals de stad Shandigarh in India of zijn ontwerp voor hoogbouw in Parijs) waarin volgens hem design, orde en geometrie belangrijke pijlers waren tot welbevinden van een groeiend bevolkingsaantal in een stad. Gelijkheid in woonplaats zou volgens hem zorgen voor rust en stabiliteit. Tegenstanders echter poneren dat net het gebrek aan individualiteit zorgt voor een gebrek aan democratie en een te grote steriliteit waarbinnen het niet aangenaam leven is.

Chandigarh, India. Society (ARS), New York / ADAGP, Paris / F.L.C.


maquette hoogbouw, Parijs © 2013 Artists Rights

De pro’s en cons die in volgend fragment worden aangehaald, zijn ook nu nog steeds van toepassing, en niet enkel in het overbevolkte India:

https://udso-a.akamaihd.net/47628783001/47628783001_4336191747001_chandigarh-final-1.mp4?pubId=47628783001&videoId=4331647248001

Minder kwantiteit, meer kwaliteit

Het ziet er dus naar uit dat de jongeren uit de toekomst steeds compacter zullen gaan wonen. Dat valt volgens een analyse van vastgoedorganisatie Century 21 (2014) enerzijds te verklaren door een toename in het aantal echtscheidingen met als gevolg een groter aantal eenoudergezinnen of kleinere gezinssamenstellingen en anderzijds het feit dat deze nieuwe generatie het niet langer als een noodzaak ziet om groot te wonen: men wil zijn tijd nuttig investeren en ‘het onderhoud’ hoort daar niet bij. Bovendien wil men op financieel vlak nog voldoende overhouden om af en toe op vakantie te kunnen gaan. Ook jonge tweeverdieners die een woning huren beschikken vaak nog niet over voldoende kapitaal om zelf een huis te kopen, maar ze willen er wel degelijk voor sparen: volgens een studie van Woningen Blavier (2014) gaf maar liefst 81% van de onderzochte populatie 20-24-jarigen aan een eigen woning te willen kopen of bouwen, en dat liefst voor zijn veertigste.

Toch zijn de onderzochte jongeren niet zo optimistisch over het financiële kostenplaatje dat dit alles met zich meebrengt: 49% van de 20-24-jarigen vreest daarom dat de aankoop van een eigen woning pas mogelijk zal worden rond hun 40ste à 45ste. 46% van deze prille twintigers verkiest dan ook een instapklare woning.

Maar ook het ecologische aspect is van belang: Hoe compacter men woont, hoe minder verwarming men verbruikt dus… hoe minder de kosten!

Hoe kan zo een compacte woning er dan gaan uitzien? Heel wat ondernemers en bedrijven spelen nu al handig in op de nood om een minimale ruimte maximaal te benutten en aantrekkelijk te maken, bv.

Roomed © MKCA Project Team 2016

Zie ook:

Tiny House Belgium © 2017

 

De Japanse ‘Muji Hut © 2017

Ikea Small Spaces – Small ideas © 2011

Wat met de ‘persoonlijke ruimte’ van onze jongeren?

De theorie is mooi, maar praktisch vragen we ons toch af welke invloed de steeds kleiner wordende privéruimtes en de grotere gemeenschappelijke leefruimtes van de woningen uit de toekomst zullen hebben op de persoonlijke ruimte van de jongeren. Zullen ze hierdoor nog voldoende individuele ‘ademruimte’ hebben? Hoe zit het met hun ‘privacy’? Zal men bijvoorbeeld nog ongegeneerd, onopgemaakt in pyjama door het huis kunnen wandelen? En hoe zit het met zaken als vervelende oprispingen, winderigheid en het ‘neuspeuteren’? Zal men dit alles ook zonder schroom doen in het bijzijn van ‘vreemden’?

Een bijkomend probleem: de hangjongeren

Wanneer er geen ruimtes voor jongeren voorzien zijn gaan ze rondhangen op straat of in publieke ruimtes zoals in winkelcentra, bij sporthallen, etc. ‘Een veel gehoorde klacht van hun kant is verder dat er niets voor hen te doen is en dat ze overal worden weggestuurd.’ (Veenbaas, 2006) Vaak weten ze ook niet waarheen gegaan als ze het gevoel hebben dat hun privacy geschonden wordt.

Daarom is het belangrijk dat er nu en in de toekomst oplossingen gevonden worden voor het hangjongerengedrag. Die oplossingen kunnen bestaan uit nieuwe ontmoetingsplekken speciaal voor jongeren, het verbeteren van huidige ontmoetingsplekken en activiteiten.

Eén probleem is dat veel ‘vrije ruimtes’ bezet zijn met gebouwen of plaatsen die al een functie hebben. ‘Met de leefruimte van kinderen werd wel enigszins rekening gehouden, maar jongeren zijn als het ware de openbare ruimte ‘uitgeprogrammeerd’. (Veenbaas, 2006) Architecten of planologen zouden er in de komende jaren dus meer rekening moeten mee houden dat kinderrijke buurten in een bepaalde tijd jongerenbuurten worden.

Men moet dus innovatief zijn en bijvoorbeeld gebouwen of plaatsen waar geen verrichtingen worden gedaan, omtoveren tot een plaats voor jongeren. Belangrijk is om een uitgekozen plaats voor jongeren optimaal te benutten, anders zijn het plaatsen waar jongeren blijven rondhangen zonder doel. Een mooi voorbeeld daarvan is de oude stadsbibliotheek te Gent die nu de kans biedt om er creatieve, sociale, culturele, … projecten te verwezenlijken.

Oude stadsbibliotheek Gent, © 2017

Contact met de jongeren zelf is een must voor mensen die zich bezighouden met jongerenwerk. Wanneer ze activiteiten willen organiseren is het de bedoeling zoveel mogelijk jongeren te bereiken. Vooral diegene die moeilijk te bereiken zijn.

En daar bekommeren mensen als Sihame El Kaouakibi zich om. Volgens haar zijn het niet de bakstenen of nieuwe structuren in de stad die de economische groeimotor vormen om ons uit de crisis te loodsen, dan wel in het evenwichtig ontwikkelen van de drie T’s van Florida: Talent (opleidingsniveau van de bevolking) Technologie (innovatie) en Tolerantie (openheid naar immigranten, kunstenaars en entrepreneurs). Dit impliceert uiteraard ontmoetingsruimtes naast de (beperkte) woonruimte. Er is nood aan een kwalitatief en structureel aanbod dat jongeren stimuleert om zichzelf te ontwikkelen, zoals ‘Let’s go urban’.

Werk aan de winkel

De veranderingen in de samenleving en de omgeving laten zich voelen. Voortdurend wordt ons het beeld van de perfectie voorgehouden. Hoe meer, hoe mooier. Om dat alles ingepast te krijgen, moeten we uitgekiend organiseren. Alles onder controle houden.
Overal ter wereld wordt hierover nagedacht. Hoe kunnen we de stad leefbaarder maken? Hoe benutten we de bestaande ruimte zo optimaal mogelijk? En hoe kunnen we jongeren zo veel mogelijk bij deze projecten betrekken?
De jongeren geven zelf aan klaar te zijn voor deze stap. Ze willen ruimte inruilen voor een meer productief en sociaal leven. Langs de andere kant verwacht deze groep een positief jongerenbeleid. Er moeten resultaten gehaald worden op korte termijn.
De steden zelf beantwoorden deze vraag met projecten die alle jongeren proberen te bereiken en op die manier de fysieke ruimte proberen te ‘verruimen’.
 

BRONNEN

De Bruyckere, P. & Smits, B. (2015). Ik was 10 in 2015. Tielt: Uitgeverij Lannoo. P73-73

De Standaard, Maxie Erckert. (2014), Elke dag verdwijnt zes hectare open ruimte. Opgehaald van de Standaard: http://www.standaard.be/cnt/dmf20140727_01194084

El Kaouakibi, S. (2013), # Believe, waarom iedereen zegt maar niemand echt gelooft dat jongeren de toekomst zijn, Tielt, Uitgeverij Lannoo Campus, p 47-52.

Inter IKEA Systems B.V., n.s., Welcome to the world’s smallest ideas. (1999 – 2017 ). Opgehaald van Ikea : http://www.ikea.com/ca/en/rooms_ideas/small_spaces/index.html

Lenntech BV, s.n, s.d. Bevolkingsgroei als milieuprobleem. Opgehaald van http://www.lenntech.nl/bevolkingsgroei-als-milieuprobleem.htm

McCarthy, A.J. (2014, juni 3). Deze uitvinding doet je kleine appartement groter lijken. Opgehaald van Metro: http://nl.metrotime.be/2014/06/03/must-read/deze-uitvinding-doet-je-kleine-appartement-groter-lijken/

Paelinck, G. (2016, november 30). Betonstop in 2040: wat en waarom? Opgehaald van De redactie: http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/binnenland/1.2831858

Pauwels, H. (2016, september 4). Kleiner wonen is de toekomst: ecologisch, betaalbaar en sociaal. Opgehaald van MO* Mondiaal Nieuws: http://www.mo.be/interview/kleiner-wonen-de-toekomst-ecologisch-betaalbaar-en-sociaal

Stad Gent, Dienst Beleidsparticipatie, Myriam Tydtgat, Gentse toplocatie voor pop-ups: de oude stadsbib op het Zuid zoekt creatievelingen. (2017, januari 13). Opgehaald van stad Gent: https://stad.gent/over-gent-en-het-stadsbestuur/nieuws-evenementen/gentse-toplocatie-voor-pop-ups-de-oude-stadsbib-op-het-zuid-zoekt-creatievelingen

(s.n. flb) (2017, mei 1). Dit piepkleine huisje is echt te koop bij bekende keten. Opgehaald van Nieuwsblad:http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20170501_02859810?_section=33955835&utm_source=nieuwsblad&utm_medium=newsletter&utm_campaign=she&M_BT=121607093716&adh_i=f3b5d192385fa4ea4eb3fcaaa705ba8a&imai=3086e850-9fe5-4de5-9dd2-0a31f82623bb

Tiny house belgium, s.n.(2017 ). Opgehaald van tinyhousebelgium: http://www.tinyhousebelgium.be/

Torfs, M. (2014, oktober 25). Vlaming gaat steeds kleiner wonen. Opgehaald van De redactie: http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/binnenland/1.2129045

Veenbaas, d. J. (2006). hangjongeren veenbaas_noorda. Opgehaald van dehangman: http://www.dehangman.be/download/p/veenbaas_noorda

Verledens, L. (2014, december 16). Kleiner wonen is de toekomst. Opgehaald van Knack

Trends: http://trends.knack.be/economie/immo/kleiner-wonen-is-de-toekomst/article-normal-518885.html

Vimeo, Oscar Boyson (2016). The future of cities. Opgehaald van één: https://www.een.be/wonen-tv/hoe-wonen-we-in-de-toekomst
 

 

 

Advertenties

One comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s