Basejumpen vanuit de huiskamer (jongeren denken na over virtual reality brillen)

Auteurs: Sarah, Bieke, Svea en Beppe

De toekomst anno 2054

Ik lig stof te vergaren binnen de grenzen van mijn huiskamer. Mijn lichaam is roerloos, mijn geest echter niet. Mijn virtuele replica verkent de straten van de metropool die Atlanta, Georgia geworden is. Die is knapper, sportiever en intelligenter dan ik ooit ben geweest. De rest van de mensheid ligt er al even levenloos bij als ik. Virtueel leven we echter intenser en gewaagder dan we ooit hadden gedurfd in onze pezige en vlezige lichamen.

Deze wereld wordt geschetst in The Surrogates, een graphic novel van Robert Venditti.

(This week, 2008)

Of u dit als een dystopie of utopie ervaart, dat maakt u voor uzelf uit. Onze vraag luidt echter: ‘Is dit wel een fictieve toekomst?’

De toekomst anno 2015
Heden ten dage wringt de wetenschap zich in allerlei bochten om te ontdekken of het menselijke brein mogelijks een digitaal bestand zou kunnen worden. Dit opent de deur naar de digitale beleving van ons leven en onze herinneringen. Strelingen, geuren, ontzagwekkende landschappen … Deze zouden in de nabije toekomst digitaal kunnen aangeboden worden en toch nog als reële zaken waargenomen worden door onze zintuigen.

De technologie die die digitale beleving mogelijk zou kunnen maken, blijkt al in ons midden te zijn. Het bedrijf Oculus, gestationeerd in Menlo Park, California, kwam onlangs naar buiten met de Oculus Rift. Dit is een headset die de virtuele realiteit in functie van de game-ervaring verkent. Gamers kunnen zich met deze headset te midden van de actie van hun game plaatsen en alles zo werkelijkheidsgetrouw mogelijk ervaren. (Oculus, 2013)

De verdere, mogelijke toepassingen van virtual reality reiken echter verder dan enkel maar games spelen. Vandaag wordt virtual reality bijvoorbeeld al uitvoerig ingezet bij medische zorg. (Virtual Reality in Healthcare, 2009) Daar kunnen bijvoorbeeld chirurgen allerhande situaties en ingrepen beleven en ‘uitvoeren’ in een veilige, risicovrije, doch reëel aanvoelende omgeving. (Virtual reality in surgery, 2009) De trial-and-error-mogelijkheden zijn in deze sector enorm.

Ook in de kunstwereld blijkt virtual reality een interessant middel om te filosoferen over ons fysieke bestaan en alle bekommernissen die daarmee gepaard gaan. Zo heeft kunstenaar Mark Farid het op zich genomen om door middel van virtual reality een maand lang een ander persoon te worden. Hij zal zich van alle menselijke contacten weren en zich een maand lang opsluiten in een kamer, voorzien van een videofeed vanuit het perspectief van een ander persoon. Zo zal hij trachten te bepalen of ons menselijke brein zich compleet kan aanpassen aan een andere drager of er achter te komen dat ons brein onlosmakelijk verbonden is aan ons eigen vlezig en pezig lichaam.
Deze actie lijkt op het eerste zicht louter bezigheidstherapie, maar houdt enorme mogelijkheden in inzake inlevingsvermogen, empathie en dus ook in een shift in socio-economisch bewustzijn en ageren.

(Im)possible futures

Als onderdeel van het kunstenfestival (im)Possible futures in Gent, confronteerden wij jongeren met enkele baanbrekende toekomstvragen. We schotelden deze 17- en 18-jarigen de algemene vraag voor of zij het zouden zien zitten om in de toekomst volledig virtueel te leven. Dit zou in de zeer nabije toekomst misschien mogelijk zijn door de Oculus Rift, of de nieuwe versie van de View-Master.

VR1

(La Rédaction, 2014)

Ver van ons bed blijkt deze show zich zelf niet af te spelen. Binnen enkele maanden verschijnt de marktversie van de Oculus Rift voor een schappelijk prijsje. Hoog tijd dus om de jeugd het vuur aan de schenen te leggen.

Wij vroegen ons af of deze leerlingen die bril zouden gebruiken om zo alles van thuis uit te beleven. Stel je voor dat je een reis zou kunnen maken naar een land waar je nooit dacht te komen. Je kan er de omgeving niet enkel zien maar ook ruiken, smaken en voelen zoals het echt is!

Jongeren reageren op de oculus rift:

(REACT, 2015)

Hoe ouderen reageren:

(TheFineBros, 2014)

Wat een mogelijkheden brengt de Oculus Rift niet met zich mee als deze verder ontwikkeld wordt en we er echt mee zullen kunnen proeven, ruiken en voelen. Kortom de omgeving volledig beleven (wat op dit moment voor alle duidelijkheid nog niet mogelijk is). Laat je dan je echte leven voor wat het is en kies je voor een virtueel leven? Om dat te achterhalen stelden we enkele concrete vragen over de toepassingen van die bril aan deze jongeren in de Vooruit.

We merken dat jongeren niet zo bijster enthousiast zijn. Velen onder hen maken liever een echte reis. In tegenstelling tot de oudere generaties die stormlopen voor dit nieuwe gadget, stelt de jeugd zich eerder sceptisch op. Hoewel het zowel budget- als milieuvriendelijk klinkt, stellen jongeren zich vragen bij het maken van een virtuele reis. In hun achterhoofd zit namelijk nog altijd het idee dat ze gewoon thuis in de zetel zitten. En hoe kan het nu dat de beleving volledig hetzelfde is met deze bril als op een echte reis? Ze geloven vooral niet dat je alles hetzelfde kan beleven zoals bij een echte reis.

Ook naast een reis is zo’n bril niet bepaald populair bij de jongeren. Om uit te gaan of om naar school te gaan zouden deze jongeren de bril niet gebruiken. Dit beleven ze liever in het echt. Waarom? Onze jongeren hechten ongelofelijk veel belang aan sociaal contact. Ze zijn er zich uiteraard wel van bewust dat ze veel vaker op Facebook of andere sociale netwerksites vertoeven. Hier chatten en communiceren ze op andere manieren heel vaak met elkaar. Wat volgens hen vaak terugkeert in deze gesprekken is, dat ze eigenlijk gewoon willen afspreken. Opvallend genoeg doen ze dit door uiteindelijk een tactiele afspraak te maken. Ze willen dat sociaal contact, wat zo belangrijk is voor hen, niet laten vervagen uit schrik dat het uiteindelijk zal verdwijnen. Vandaar dat ze nog steeds verkiezen om oprecht verrast te worden door alledaagse, onverwachte zaken, zowel op school als in het uitgaansleven, dan die te ervaren in een virtueel leven.

Virtueel kunst beschouwen

Verder onderwierpen we de leerlingen ook aan de vraag hoe het zou zijn om kunst virtueel te kunnen aanschouwen. De jongeren vonden dit echter een banaal idee. Op die manier zou kunst zijn tastbaarheid en dus zijn authenticiteit verliezen. Ook bij het uiten van hun eigen creativiteit, vertoeven de studenten liever in onze echte wereld.
Wel denken ze dat je via technologie ook kunst kan maken, maar deze zou gewoon eendimensionaal blijven. Hierbij dachten ze aan bijvoorbeeld programma’s die nu al bestaan om ‘kunst’ te maken.

De uitzondering bevestigt de regel

Er zijn echter enkele uitzonderingen waarvoor jongeren deze bril wel zouden gebruiken. Enkele leerlingen zouden de bril bijvoorbeeld gebruiken om een reis te maken wanneer ze er even tussenuit willen. Dit zou een fijn alternatief zijn voor jongeren die niet meteen de tijd noch het geld voor een echte reis hebben. Daarnaast kwamen de jongeren ook op het idee om de Oculus Rift te gebruiken voor minder fijne zaken, zoals boodschappen doen. Zo zouden ze virtueel door de winkel kunnen wandelen en achteraf hun boodschappen kunnen afhalen. Het kan een soort van uitbreiding van de online-shoppingdienst zijn die verschillende grootwarenhuizen en andere winkelketens al aanbieden.

De Oculus Rift kan echter ook worden gebruikt om enkele moeilijkheden in de jongerencultuur weg te werken. Het maken van een studiekeuze is bij veel jongeren namelijk een groot probleem. Vandaar dat de leerlingen op het idee kwamen om met de Oculus Rift mogelijke werkvelden te verkennen. Zo zouden ze enkele beroepen kunnen uitoefenen en kijken wat hen echt interesseert en wat ze uiteindelijk toch niet zo ideaal vonden.

Mooi initiatief

Hoewel er zoals steeds neerbuigend gesproken wordt over de jeugd van tegenwoordig, tonen ook zij hun goed hart. Zij denken namelijk niet enkel aan de voordelen voor zichzelf. Zo vonden deze 17 à 18-jarigen de Oculus Rift een gepaste uitvinding voor mensen met een beperking en hierdoor bijvoorbeeld niet of zeer moeilijk op reis kunnen gaan. Ze haalden aan dat personen met een ziekte zoals ALS niet op reis kunnen gaan als ze niet de juiste zorgen en middelen hebben. Dit zouden deze personen waarschijnlijk wel kunnen, vanuit hun zetel weliswaar, als ze die bril in hun bezit hebben. Zo kunnen ook zij genieten van een mooie vakantie.

Elk voordeel heeft z’n nadeel

Zoals bij vele uitvindingen durven er echter gevaren binnen te sluipen in het ontwerp. Ook bij de Oculus Rift zouden er gevaren kunnen opduiken als je hem dag in dag uit gebruikt om een virtueel leven op de bouwen. Wat gebeurt er bijvoorbeeld op lichamelijk vlak als je je enkel nog virtueel voortbeweegt? Al snel haalden de jongeren een voorbeeld aan: een scène uit Wall-E, waarin verschillende personages naast elkaar zitten in een stoel en zich voortbewegen door de beweging van de stoel en niet door te wandelen. Ook communicatie zou dan niet meer lopen zoals we dat nu gewoon zijn. De personages praten met elkaar via een computerschermpje vlak voor hun neus. Ze kijken zelfs niet naast zich om te zien wie er exact naast hem of haar zit.

(Frizell, 2015)

Daarnaast voorzien de jongeren nog enkele problemen, zoals cyberpesten bijvoorbeeld. Ze uitten hun vrees dat dit gedrag zou toenemen wanneer ze enkel nog virtueel zouden bestaan. Nu al gebeurt het vaak dat verschillende jongeren worden gepest via anonieme berichten op het internet. “Zou dat niet kunnen toenemen als je enkel nog via technologie in leven bent?” vroegen onze leerlingen zich af.

Wat wel opvallend was, was het feit dat het merendeel van de jongeren minder schrik haddden om gehacked of ‘bespioneerd’ te worden. ‘Dat gebeurt nu toch ook al via facebook,’ zei één van hen. Ze zijn het misschien al gewoon dat alles wat op het internet verschijnt of wat wordt doorgestuurd via technologie wordt gecontroleerd. Per slot van rekening kan hun online leven (via social media) nu ook gehacked worden. Dit is waarschijnlijk één van de redenen waarom ze graag hun echte leven willen behouden en niet enkel virtueel willen leven.

Samengevat zouden we de leerlingen als conservatief kunnen beschouwen, in die zin dat ze best tevreden zijn met hoe hun leven er nu uitziet. Ze houden van de authenticiteit en van het leven. Voor hen is de toekomst nog zeer ver weg. Ze willen liever genieten van het hier en nu. Sommigen van hen vinden de toekomst zelfs een beetje eng, omdat ze niet weten hoe ver de wetenschap en technologie kan gaan. Als wij vanuit onze bevoorrechte positie een blik werpen op het verleden, leert dat verleden ons dat technologie op geregelde basis grenzen overschrijdt, met alle positieve en negatieve gevolgen vandien.
Laten we afsluiten met een terechte vraag, die een jongeling ons toewierp:
“Is virtueel leven wel nog echt leven?”

Bibliografie

Frizell, S. (2015, januari 29). This Is the Future of Humanity in One Disturbing Photo. Opgehaald van TIME: http://time.com/3687495/virtual-reality-future/

La Rédaction. (2014, december 24). DES JEUX VIDÉO À LA CITÉ DES SCIENCES. Opgehaald van L’ etudian tautonome: http://letudiantautonome.fr/les-jeux-video-la-cite-des-sciences/

Oculus. (2013). Opgehaald van Oculus: https://www.oculus.com/

REACT. (2015, januari 18). OCULUS RIFT – AFFECTED: THE MANOR (Teens React: Gaming). Opgehaald van Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=SM9s5cOKe8c

Robertson, A. (2014, november 18). How to live for a month in virtual reality. Opgehaald van The Verge: http://www.theverge.com/2014/11/18/7235895/seeing-i-artist-to-spend-a-month-in-virtual-reality

TheFineBros. (2014, september 18). ELDERS REACT TO OCULUS RIFT. Opgehaald van Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=hZ8Xj_I3aNU

This week. (2008, september 27). Opgehaald van Top 10×4: http://top10x4.blogspot.be/2008/09/this-week-on-top-10-x-4-or-3-or.html

Virtual Reality in Healthcare. (2009). Opgehaald van Virtual Reality: http://www.vrs.org.uk/virtual-reality-healthcare/index.html

Virtual reality in surgery. (2009). Opgehaald van Virtual Reality: http://www.vrs.org.uk/virtual-reality-healthcare/surgery.html

Advertenties

One comment

  1. Dit is op X, Y of Einstein? herblogden reageerde:

    Meer dan de helft van de longreads over hoe jongeren kijken naar de toekomst staan nu online. Deze is boeiend, hoe kijken jongeren naar virtual reality-brillen zoals Oculus Rift of de nieuwe viewmaster?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s