Longread: Een ‘overload’ aan mensen op aarde.

Auteurs: Kiliaan, Astrid, Siska, Laura Plateau en Nikki

Inleiding

Overpopulation1Tijdens een orkaan in 1991 in Bangladesh kwamen ongeveer 150.000 mensen om het leven. De Bengalen hadden precies  twee en een halve week nodig om de doden te vervangen door nieuwe baby’s. (Paul, 2013) 200.000 jaar geleden was het zeer belangrijk voor het menselijk ras om zich zoveel mogelijk voort te planten om hun voortbestaan te garanderen. In 2015 is dit gegeven een bedreiging geworden voor het voortbestaan van de mens op deze planeet. Overbevolking is een reëel probleem geworden, waar dringend oplossingen voor moeten worden gezocht.

In 1850 waren we met ongeveer 1 miljard. Honderd jaar later was dit aantal verdubbeld, een groei van ongeveer 1% per jaar. Door de verbetering in landbouwtechnieken en de verbetering in de medische wetenschap, liepen we in 2011 al met 7 miljard aardbewoners rond. Een groei van 1 miljard elke 12 jaar. Pakkende cijfers als we bedenken dat we aan dit groeitempo tegen het begin van de volgende eeuw zeker met 10 miljard mensen zullen rondlopen. De snelle bevolkingsgroei legt grote druk op de mogelijkheden van onze planeet. Zoals Paul Gilding zegt: ‘The earth is full’. (Gilding, 2012) Het is 5 voor 12 en tijd voor een radicale ommezwaai in ons denken en handelen.  We hebben een gelimiteerde planeet en kunnen niet ongelimiteerd blijven groeien en haar hulpbronnen blijven uitputten.

(Dreadson, 2013)

Het is tijd voor jongeren om bewust na te denken wat overbevolking voor hun generatie zal betekenen. In onze kapitalistische samenlevingen waar economische groei zeer belangrijk is en bijna niet te stoppen lijkt, wordt de behoefte aangewakkerd om met zoveel mogelijk mensen, zoveel mogelijk te consumeren. De terugslag van dit systeem is dat onze planeet die behoefte op den duur niet meer zal kunnen bevredigen. Met alle gevolgen van dien. Economische groei is hard  nodig om bijvoorbeeld armoede te bestrijden, technologie te ontwikkelen of sociale stabiliteit te creëren. Het proces van economische groei lijkt hierdoor dus moeilijk te stoppen. In deze context blijven voor de jongeren van nu de vragen m.b.t overbevolking zich opstapelen. Zullen jongeren onbeperkt kinderen kunnen blijven krijgen? Zal onze planeet het groot aantal mensen nog aankunnen? Hoe zit het met voedsel, water, het klimaat, wonen? Hoe zal men de mobiliteitsproblematiek aanpakken? Welke technologieën zijn er al ontwikkeld om ons voortbestaan te garanderen? Over deze vragen praatten we met 25 Gentse leerlingen in de Vooruit.

(Gilding, 2012)

Oorzaken, wie of wat is verantwoordelijk?

Hoe meer mensen, hoe meer eten. En wat met verspilling? Uit een onderzoek van de Britse non-profitorganisatie Waste & Resources Action Program (WRAP) gaat er ieder jaar wereldwijd 400 miljard dollar aan voedsel verloren. Azië herbergt de grootste verspillers, gevolgd door Europa en Noord-Amerika. Volgens de organisatie kan de wereldbevolking gemakkelijk een honderdtal miljard euro besparen als ze behoedzaam omspringt met haar voedsel of bijvoorbeeld de temperatuur van de koelkast lager zet of de producten beter verpakt. Daarbij haalt de organisatie de problematiek in de derdewereldlanden aan: “Eén vierde van de voedselverspilling zou in die landen kunnen vermeden worden door betere koelinstallaties.”

Overpopulation2

WRAP wijst ook met de vinger naar de producenten om de verspilling een halt toe te roepen. Rottende groenten en fruit op het veld en beschadigd voedsel tijdens de verwerking en distributie zijn twee elementen die bedrijven strikt moeten opvolgen. Volgens recente cijfers van de Verenigde Naties gaat 415 miljard ton voedsel verloren voor het zelfs de landbouwgronden verlaat. Nog eens 600 miljard ton verdwijnt in de vuilbak voor het op de bord van de consument terechtkomt (CNN/NS). Vele jongeren zijn zich hiervan niet bewust en kunnen deze cijfers nog moeilijk geloven.

Zoals eerder vermeld zag in 2011 de zeven miljardste aardbewoner het levenslicht. De verwachting is dat we in 2024 al rond de acht miljard zitten. Indrukwekkend, zeker als we ons bedenken dat er dagelijks gemiddeld 200.000 extra bewoners bijkomen.

Overpopulation3

Een reden om te schrikken van deze cijfers? Jazeker, de bevolkingsgroei en dus de overbevolking worden gezien als een belangrijke oorzaak van de meeste problemen op aarde. Of het nu om een tekort aan voedsel, drinkwater of energie gaat, iedereen zal er mee te maken krijgen. Bevolkingsgroei kan vrijwel nooit onbelemmerd voortduren. Zou dit wel gebeuren dan was een humanitaire ramp onvermijdelijk. Oorlogen, natuurrampen en hongersnood herstellen vooralsnog  de balans niet.

Anderen zeggen dan weer dat er geen reden nodig is tot doemdenken. We wachten totdat de wetenschap een oplossing voor het probleem ontdekt, creëert of uitwerkt. Betere gezondheidszorg en geneeskunde samen met de vooruitgang in de voedselproductie plus de toegang tot zoet water en sanitaire voorzieningen hebben ervoor gezorgd dat we nog steeds genoeg eten hebben en veel gezondheidsproblemen hebben opgelost. Toch zeggen de Vlaamse jongeren die we interviewden dat het probleem moet aangepakt worden bij de wortels en dat er geen blind vertrouwen mag gelegd worden in toekomstige technologie, die op dit moment zelfs nog niet bestaat.

Oorzaken voor de bevolking aangroei zijn te vinden bij de voedseloverschotten als gevolg van de ontwikkelde landbouw en de industriële revolutie.

Vooral in de 20ste eeuw steeg de wereldbevolking razendsnel. In 1960 was ze al opgelopen tot 3 miljard. Van 5 tot 6 miljard mensen duurde slechts 12 jaar. Het grootste deel van de toekomstige groei zal plaatsvinden in de zogenaamde “Derde Wereld”. Een regio zoals Oost-Europa daarentegen kent nu al verschillende landen waarvan de bevolking aan het krimpen is. In Rusland – het grootste land ter wereld – zou de bevolking kunnen dalen van de huidige 143 miljoen tot 107 miljoen in 2050. President Poetin wil dit met alle middelen voorkomen: hij wil in 2050 zo’n 154 miljoen Russen in Rusland.

Overpopulation4Elders in de wereld gaat de bevolkingsgroei ondertussen verder en gaat die ook gepaard met verstedelijking. In 2000 waren er op aarde 18 megasteden met bevolkingen van meer dan 10 miljoen inwoners. Rond 2025 zal Azië alleen al 10 hypersteden tellen, met 20 miljoen of meer inwoners.

De bevolkingsgroei wordt uiteraard niet alleen bepaald door het aantal kinderen dat er geboren wordt, maar ook door de betere medische voorzieningen – brengt lagere kindersterfte mee – en door de stijgende levensverwachting. Per land en regio speelt ook de immigratie of emigratie een grote rol. In heel wat Westerse landen zou zonder de inwaartse migratie het bevolkingsaantal verminderen. Ook godsdienstige factoren zijn van belang, omdat gelovige mensen vaker grotere gezinnen hebben dan vrijzinnige mensen.

Maatregelen die bevolkingsgroei kunnen beïnvloeden.

Naast de oorzaken van de overbevolking staan we tevens stil bij hoe we onze bevolkingsgroei kunnen beïnvloeden. Met beïnvloeden bedoelen we het tot stilstand brengen van de bevolkingsgroei of het beperken ervan. We weten dat elke samenleving kinderen nodig heeft om haar voortbestaan te garanderen, maar de drang om eigen kinderen te hebben is vaak zo groot dat het voortbestaan van een samenleving bedreigd wordt door een teveel aan nakomelingen. Deze problematiek vormt zich ook onder de jongeren. Vele jonge vrouwen wensen een gezin met gemiddeld twee kinderen. Vrouwen moeten in deze samenleving kunnen inzien dat een gezin bestaande uit één kind ook een prachtige familie kan vormen. We moeten dus een evenwicht zien te vinden met wat elk land zelf kan ‘dragen’ aan bevolking. We noemen dit regionaal demografisch-ecologische evenwichten. (Debat: Overbevolking: cijfers en feiten, gevolgen en remedie , 2012)

(Paul, 2013)

Hieronder volgt een “lijst van maatregelen” voor bevolkingsbeperking:

  1. Verbetering van het onderwijs en in het bijzonder voor meisjes. We moeten er voor zorgen dat meisjes overal ter wereld gratis toegang krijgen tot onderwijs.
  2. Er moet meer aandacht besteed worden aan gezinsplanning en relatievorming in het onderwijs.
  3. De overheid moet zorgen voor voldoende vlot verkrijgbare, gratis voorbehoedsmiddelen.
  4. Voorkomen van “kinderarbeid” in derdewereldlanden. De Westerse wereld moet multinationals aanspreken die misbruik maken van kinderarbeid.
  5. Eerlijke verdeling per land van nationale rijkdom en uitbouw van sociale voorzieningen waarbij de kindersterfte daalt en voorzien wordt in een wettelijk gegarandeerd pensioen.
  6. We moeten de bevolking bewustmaken van het overbevolkingsprobleem via media, vormingen, politieke partijen, sociaal-culturele organisaties. Vaak denkt het Noorden dat overbevolking een probleem is van het Zuiden, maar het rijke Noorden legt door het hoge consumptieniveau een te groot beslag op de aardse hulpbronnen.
  7. Promotie en het gratis aanbieden tot de mogelijkheid van sterilisatie voor mannen en vrouwen. Het betreft geen dwang, maar voorzien in de mogelijkheid.
  8. Vrouwen moeten gestimuleerd worden om zo lang mogelijk borstvoeding te geven. Het is één van de meest natuurlijke geboortebeperkingsmiddelen die we kennen.
  9. Er moet meer financiële steun komen voor alleenstaanden en gezinnen zonder kinderen.
  10. De ontwikkeling van een ecologisch feminisme, dat oog heeft voor de broosheid van onze planeet en de grenzen en draagkracht van de Aarde.
  11. Er moeten maatregelen getroffen worden tegen al wie profiteert van de overbevolking of haar stimuleert. Zo dienen de salarissen van burgemeesters niet langer mee te groeien met het inwonersaantal van hun gemeente of stad.
  12. Er zou geen economische migratie meer mogen plaatsvinden van het Zuiden naar het Noorden. Dit kan pas gebeuren als het rijke Noorden hun schulden afbetalen aan het Zuiden. Deze schulden komen voort uit de uitbuiting en de gevolgen van de klimaatopwarming in het Zuiden. (Debat: Overbevolking: cijfers en feiten, gevolgen en remedie, 2012)

Oplossingen, fictie of non-fictie.

Naast de maatregelen, zijn onderzoekers ook al bezig met oplossingen te zoeken. Sommige zijn misschien minder vanzelfsprekend, maar ze zijn de moeite waard om te vermelden:

  1. Vele onderzoekers zien een oplossing in het koloniseren van de ruimte. Het zou dan gaan om de planeet Mars en de maan. NASA had al het idee in 2001 om de maan te koloniseren. Momenteel heeft NASA het doel om tussen 2019 en 2024 een maanbasis te hebben. Het idee wordt gezien als een realistisch project, daar er water gevonden is op de maan.  Nederland droomt ervan om op Mars te koloniseren voor 2025: het zou moeten lukken tegen 2023 om aan te komen, zeggen ze. Het is niet de bedoeling dat de deelnemers terugkomen, maar dat ze permanent blijven in speciale woningen. Of het al dan niet haalbaar is, houden we in het midden.
  2. Er zijn ook oplossingen voor hernieuwbare energie. Men zou zonne-energie willen halen uit de ruimte. Het concept bestaat al sedert 1970. Er zijn natuurlijk enkele voordelen en nadelen.

Voordelen: 

  1. Meer intens zonlicht doordat er niets verloren gaat in de atmosfeer, wolken en andere weerfenomenen.
  2. Een satelliet is maar ongeveer 72 minuten in de schaduw van de aarde, dus in feite zou deze dan zonlicht kunnen opvangen.
  3. De energie die gewonnen wordt, is niet plaatsgebonden. De energie kan dus met andere woorden verzonden worden naar waar ze het meest nodig is.

Nadelen: 

  1. Het kost enorm veel geld. Hier gaat het dan niet alleen om de satelliet maar ook om het station op aarde.
  2. Het onderhoud van de panelen moet door robots worden gedaan. Voor astronauten is het namelijk te gevaarlijk en te duur.
  3. De omstandigheden in de ruimte zijn niet mals, want de panelen slijten 8 maal sneller dan op aarde.
  4. Puin in de ruimte kan onherstelbare schade aanrichten.

Wat de jongeren waarmee we het gesprek aangingen zien als oplossing, is moeilijk te omvatten. Het lijkt hen niet de makkelijkste opdracht ter wereld om fantasie en realiteit te combineren. Wanneer we de nadruk wat meer leggen op ‘fictieve oplossingen’, krijgen we toch al enkele oplossingen te horen. We kunnen twee groepen onderscheiden:

* Het verlaten van de aarde, maar toch niet te ver:

Het mijnen in de ruimte en wonen is aanwezig. Niet perse op een andere planeet. We kunnen hieruit afleiden dat jongeren geen zin hebben om weg te gaan van hun collectief huis. Het gaat hem meer over het koloniseren in de ruimte zelf.

* Het blijven op de aarde en beginnen oplossen:

Hier vinden we ideeën in de richting van het uitgraven van bergen en erin gaan wonen, het land afstaan aan de natuur en gaan wonen in en op de zee. Zo kan er gekweekt, gegroeid, geleefd worden door de natuur, zoals het hoort, maar er worden dan weer vragen gesteld over de vervuiling van dat water. Ook een zwevend land komt hier aan bod. Mensen leven dan boven de aarde en de natuur kan dan ook haar gangetje gaan in betere mate.

Als conclusie willen jongeren op Aarde blijven en oplossingen zoeken voor een gezondere Aarde. Liever dat dan wegtrekken met schuldgevoelens, omdat iedereen te druk bezig was met niets te doen aan de problematiek.

 (Ea, 2015)

Bronnen

Debat: Overbevolking: cijfers en feiten, gevolgen en remedie. (2012, augustus 07). Opgehaald van Socialisme: http://www.socialisme.be/nl/11307/debat

Dreadson, D. (2013, november 23). The WORLD in 2050: Overpopulation. Opgehaald van YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=wdvzTITvKqU

Ea, P. (2015, april 20). Dear Future Generations: Sorry . Opgehaald van YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=eRLJscAlk1M

Gilding, P. (2012, Februari). The Earth is full. Opgehaald van TED: http://www.ted.com/talks/paul_gilding_the_earth_is_full?language=nl

Paul, A. ( 2013, Januari 3). Overpopulation facts – the problem no one will discuss:. Opgehaald van TED: https://www.youtube.com/watch?v=fNxctzyNxC0

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s